· 7 dk okuma
Etkinlik planlamasında en sık sorulan soru şudur: “Kaç kVA jeneratör kiralamalıyım?” Cevap tek bir sayı değil, bir hesabın sonucudur. Yanlış hesap iki yönde de pahalıdır — küçük seçerseniz şov durur, gereğinden büyük seçerseniz boşuna yakıt ve kira ödersiniz. Bu rehberde sahada kullandığımız yöntemi adım adım aktarıyoruz.
1. kVA ile kW arasındaki farkı bilin
Jeneratörler kVA (görünür güç) ile anılır, cihazlarınız ise genellikle kW (aktif güç) ile etiketlenir. Aradaki ilişki güç faktörüdür: kW = kVA × 0,8 (tipik jeneratör güç faktörü). Yani 100 kVA'lık bir makine, yaklaşık 80 kW'lık gerçek yük besler. Yük listenizi kW olarak çıkarıp sonunda 0,8'e bölerek kVA'ya çevirmek en sağlıklısıdır.
2. Yük listesini kalem kalem çıkarın
Etkinliğin tüm elektrikli bileşenlerini bir tabloya yazın. Aşağıdaki değerler orta ölçekli bir açıkhava konseri için tipik başlangıç aralıklarıdır; kesin rakamlar için ses ve ışık ekibinizin teknik şartnamesini (rider) esas alın.
| Sistem | Tipik güç | Not |
|---|---|---|
| Line array ses sistemi | 20 – 40 kW | Pik anlarda ortalamanın üzerine çıkar |
| Sahne ışık sistemi | 30 – 60 kW | Hareketli kafa sayısına göre değişir |
| LED ekran | 0,3 – 0,5 kW / m² | Parlaklık seviyesiyle doğru orantılı |
| Regie, yayın ve kayıt | 5 – 10 kW | Kesintiye toleransı en düşük hat |
| Backstage, karavan, catering | 10 – 25 kW | Isıtma/soğutma varsa hızla artar |
3. Eşzamanlılık ve pik yükü hesaba katın
Tüm cihazlar aynı anda tam güçte çalışmaz. Gerçekçi bir eşzamanlılık katsayısı (genellikle 0,7 – 0,9) uygulayın. Buna karşılık motorlu yükler — vinç, platform, klima kompresörü — ilk kalkışta anma gücünün birkaç katı akım çeker. Bu iki etki birbirini götürmez; ikisini de ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.
4. Yedeklilik payı bırakın
Hesapladığınız toplam yükün üzerine %20-25 emniyet payı eklemek sektör standardıdır. Bu pay hem son dakika eklenen cihazlar hem de makinenin sürekli olarak tam yükte zorlanmaması için gereklidir. Sürekli %100 yükte çalışan bir jeneratör hem daha çok arızalanır hem de yakıtı verimsiz kullanır.
5. Tek makine mi, senkron grup mu?
Hesap sonucunuz filodaki en büyük tek makinenin (bizde 350 kVA) üzerine çıkıyorsa ya da kesintiye hiç toleransınız yoksa, birden fazla makineyi paralel çalıştıran senkron jeneratör grubu devreye girer. Canlı yayın ve ana sahne gibi kritik hatlarda ise tek şasede çift motor barındıran twinpack sistemi tercih edilir.
Hesabı kendiniz yapmak zorunda değilsiniz. Jeneratör kiralama sürecimizde keşif ve yük analizi ücretsizdir; etkinlik tarihinizi ve mekânınızı iletmeniz yeterli. Rakamları birlikte çıkarır, size uygun makineyi öneririz.
Sık Sorulan Sorular
kVA mı kW mu daha büyüktür?
kVA her zaman kW'tan büyüktür. Tipik jeneratörlerde kW = kVA × 0,8'dir; yani 100 kVA yaklaşık 80 kW yük besler.
Hesabımın üzerine ne kadar pay bırakmalıyım?
Toplam yükün %20-25'i kadar emniyet payı önerilir. Bu, son dakika eklenen cihazları karşılar ve makinenin sürekli tam yükte zorlanmasını önler.
LED ekranın gücünü nasıl hesaplarım?
Metrekare başına 0,3-0,5 kW aralığı pratik bir başlangıçtır. Ekranın maksimum parlaklıkta çalıştığı anlar için üst sınırı kullanın; kesin değer için üreticinin teknik dokümanına bakın.
